De kunst van dankbaar zijn

Wellicht komt het door een associatie die ik had dat wie dankbaar is of dient te zijn, zich afhankelijk opstelt van degene aan wie dank verschuldigd is. Maar dank verschuldigd zijn of dankbaar zijn, zijn twee hele verschillende houdingen.

Dank verschuldigd of dankbaar zijn…
Wanneer je dank verschuldigd bent, zit er als het ware een plicht aan de dank. Je dient je dank uit te spreken omdat dit nu eenmaal zo hoort of dat dit van je verwacht wordt. Het is een kwestie van geven en nemen. Je krijgt iets en dient daar tegenover je dank uit te spreken.

Wanneer je dankbaar bent, is het minder relevant of er al dan niet een gift tegenover stond. Je ervaart iets in jezelf. Er wordt iets in je aangeraakt, waardoor er een gevoel van dankbaarheid ontstaat.

Juist dit gevoel van dankbaarheid kan je verbinden met iets dat jezelf overstijgt. Je wordt als het ware aangeraakt door iets dat zich buiten je bevindt – een mens, een dier, een plant, een boom, de aarde, de lucht of wat dan ook- en er resoneert iets in jezelf met die kwaliteit van het andere leven.

Verwondering als ervaring in dankbaarheid
Vanuit die houding is dankbaarheid een kwaliteit waarin je het wonder van al wat leeft erkent en daarmee ook het wonder dat je zelf bent. Je openstellen voor die waarneming is wellicht niet altijd eenvoudig, maar daarmee niet onmogelijk.

Het begint met het besef dat je zelf leven bent en dat je simpelweg – omdat je leven bent – door het leven wordt aangeraakt. Door de lucht die je inademt, door de aarde waarop je staat, door de zon die zelfs in de wintermaanden de dag verlicht. Vanuit dat besef kan je onderzoeken waar je in jouw leven dankbaarheid voor ervaart. Het verruimt het perspectief op jezelf en hoe je verbonden bent met alles om je heen. 

Zo werd ik aangeraakt tijdens de boekpresentatie van oud-cursiste en fotografe Ingrid Leegte. Ik mocht het eerste exemplaar in ontvangst nemen van ‘Het bos dat een muze werd’. Ingrid volgde bij mij  de opleiding tot Anaya Shinrin Yoku Natuurgids waarin verbinding met de natuur centraal staat. In de opleiding vraag ik deelnemers iedere week een plek te bezoeken en deze te ontdekken met geopende zintuigen om zo te verkennen hoe je op een gelaagde wijze de natuur in je leven kan toelaten. Ingrid ging op zoek in het uitgestrekte Groningse landschap en vond het bos Abelstok. En nu is er dan het inspirerende boek waarin ze met foto’s en verhalen verslag doet van haar ontmoeting met Abelstok. 

Levend in een wereld waarin de onzekerheden toenemen, kunnen we wellicht de ervaring van dankbaarheid meer en meer toelaten. Opdat we steeds weer ervaren dat we leven, dat we leven zijn en dat iedere ademhaling ons tot verwondering van dit leven kan aanzetten.